Duurzame wijn – de watervoetafdruk

Wat is er nou lekkerder op een zomerse dag dan met een koel wit wijntje op het terras te zitten, of een mooie fles open te trekken bij een feestelijke maaltijd? Maar hoe duurzaam is de wijn die je drinkt? In dit artikel zoomen we in op de watervoetafdruk van wijn.

Begin 2012 kwam de Universiteit van Twente met een uitgebreid onderzoek naar de watervoetafdruk van voedsel. Schokkend om te lezen dat er voor 1 kilo rundvlees bijna 15.000 liter water nodig is. Ook voor koffie en chocolademelk is er veel water nodig, maar hoe zit dat met wijn?

Water bij de wijn

Tijdens de groei heeft de wijnrank veel water nodig. De totale hoeveelheid water die nodig is voor 1 fles wijn van 0,75 liter is gemiddeld 750 liter! Een factor duizend dus. In droge gebieden kan dit nog verder oplopen, en juist de droge gebieden – Californië, Zuidoost Australië, Chili, Argentinië en dichterbij ook Spanje en Griekenland zijn grote wijnproducenten. Australië hoort zeker bij de top van de bulkwijn-producenten, maar het zuidoosten van Australië staat er om bekend dat het hele droge jaren kan hebben. Dit is grofweg de kust van Adelaide via Sydney naar Brisbane. De wijnbouwgebieden van de provincies Victoria en New South Wales vallen hier onder met bekende producenten als Penfolds, Jacob’s Creek (Gall&Gall) Rosecreek en Colombard (Lidl) komen hier vandaan.

Met name het eerste decennium van deze eeuw was daar gortdroog. In deze gebieden moet dus flink water bij de wijn gedaan worden, maar –zo schrijft het NRC in 2012;

“De watercontracten die de grote wijnproducenten hebben afgesloten, zijn niet toereikend. Vandaar dat ze die van de lokale citruskwekers overnemen. Op hun beurt laten deze hun vruchtbomen doodgaan, omdat zij simpelweg meer verdienen aan de verkoop van het recht om hun water te gebruiken. Uiteindelijk verlangt de productie van een driekwart liter fles wijn in South East Australia meer dan duizend liter water. Grimmige bijkomstigheid: vanwege het enorme Australische wijnoverschot kost een fles bronwater ter plekke momenteel meer dan een fles low budget wijn,”

Maar hoeveel?

Voor het rekenvoorbeeld houden we even gemiddelden en afgeronde getallen aan. Stel, de wijngaard heeft zo’n 5.000 stokken per hectare  staan (10.000 vierkante meter). Iedere stok neemt dus zo’n 2 vierkante meter in beslag. In Nederland levert dit zo’n 2,5  kilo druiven op per stok. Per fles van 0,75 liter is er ongeveer 1,25 kg. druiven nodig. Grofweg kun je stellen dat je voor 1 fles witte wijn 1 vierkante meter grond nodig hebt, én 750 tot 1.000 liter water.

Voor een hogere kwaliteit, met name bij rode wijnen, worden de trossen echter ook flink uitgedund om minder waterige druiven met meer geconcentreerde smaak te krijgen. Hier is de vuistregel ongeveer 1 stok = 1 fles.

Plantdichtheid, druivensoort en leeftijd van de stokken hebben invloed op de opbrengst. Foodlog spreekt van grote verschillen per hectare:

“Als je een wijngaard met kleine rendementen hebt, kun je met je 5 ton per hectare 3.600 flessen maken. Maar als je een opbrengst hebt van 25 ton, levert je dat 18.000 flessen op. Dat scheelt een paar slokken op een wijnglas.”

De neerslaggrafieken laten zien dat er in Nederland gemiddeld zo’n 790 mm neerslag per jaar is, wat neerkomt op 790 liter per vierkante meter. Precies goed voor de wijnbouw zou je dus zeggen, maar ook Nederlandse wijnboeren geven aan dat ze in periodes echt al een watertekort hebben, want de meeste neerslag valt natuurlijk buiten het groeiseizoen (maart-september), maar uiteraard is het watertekort hier vele malen minder dan in de gebieden waar bulkwijnen geproduceerd worden.

Kies voor duurzaam. Kies cool climate

Als je kiest voor duurzaam, kies dan dus ook bewust voor cool climate wines uit gebieden die niet aan het uitdrogen zijn om je watervoetafdruk te beperken.

Terug